Minggu, 23 Oktober 2011

Isi Ramalan Jayabaya

Ramalan Jayabaya, semakin mendekati kenyataan. Ramalan yang bersumber dari Kitab Asrar (Musarar) karangan Sunan Giri Perapan pada tahun 1618 M. Adapun isi ramalan Jayabaya adalah sebagai berikut :
  1. Besuk yen wis ana kreta tanpa jaran --- Kelak jika sudah ada kereta tanpa kuda.
  2. Tanah Jawa kalungan wesi --- Pulau Jawa berkalung besi.
  3. Prahu mlaku ing dhuwur awang-awang --- Perahu berjalan di angkasa.
  4. Kali ilang kedhunge --- Sungai kehilangan mata air.
  5. Pasar ilang kumandhang --- Pasar kehilangan suara.
  6. Iku tandha yen tekane zaman Jayabaya wis cedhak --- Itulah pertanda zaman Jayabaya telah mendekat.
  7. Bumi saya suwe saya mengkeret --- Bumi semakin lama semakin mengerut.
  8. Sekilan bumi dipajeki --- Sejengkal tanah dikenai pajak.
  9. Jaran doyan mangan sambel --- Kuda suka makan sambal.
  10. Wong wadon nganggo pakeyan lanang --- Orang perempuan berpakaian lelaki.
  11. Iku tandhane yen wong bakal nemoni wolak-waliking zaman --- Itu pertanda orang akan mengalami zaman berbolak-balik
  12. Akeh janji ora ditetepi --- Banyak janji tidak ditepati.
  13. keh wong wani nglanggar sumpahe dhewe --- Banyak orang berani melanggar sumpah sendiri.
  14. Manungsa padha seneng nyalah --- Orang-orang saling lempar kesalahan.
  15. Ora ngendahake hukum Hyang Widhi --- Tak peduli akan hukum Hyang Widhi.
  16. Barang jahat diangkat-angkat --- Yang jahat dijunjung-junjung.
  17. Barang suci dibenci --- Yang suci (justru) dibenci.
  18. Akeh manungsa mung ngutamakke dhuwit --- Banyak orang hanya mementingkan uang.
  19. Lali kamanungsan --- Lupa jati kemanusiaan.
  20. Lali kabecikan --- Lupa hikmah kebaikan.
  21. Lali sanak lali kadang --- Lupa sanak lupa saudara.
  22. Akeh bapa lali anak --- Banyak ayah lupa anak.
  23. Akeh anak wani nglawan ibu --- Banyak anak berani melawan ibu.
  24. Nantang bapa --- Menantang ayah.
  25. Sedulur padha cidra --- Saudara dan saudara saling khianat.
  26. Kulawarga padha curiga --- Keluarga saling curiga.
  27. Kanca dadi mungsuh --- Kawan menjadi lawan.
  28. Akeh manungsa lali asale --- Banyak orang lupa asal-usul.
  29. Ukuman Ratu ora adil --- Hukuman Raja tidak adil
  30. Akeh pangkat sing jahat lan ganjil --- Banyak pejabat jahat dan ganjil
  31. Akeh kelakuan sing ganjil --- Banyak ulah-tabiat ganjil
  32. Wong apik-apik padha kapencil --- Orang yang baik justru tersisih.
  33. Akeh wong nyambut gawe apik-apik padha krasa isin --- Banyak orang kerja halal justru merasa malu.
  34. Luwih utama ngapusi --- Lebih mengutamakan menipu.
  35. Wegah nyambut gawe --- Malas untuk bekerja.
  36. Kepingin urip mewah --- Inginnya hidup mewah.
  37. Ngumbar nafsu angkara murka, nggedhekake duraka --- Melepas nafsu angkara murka, memupuk durhaka.
  38. Wong bener thenger-thenger --- Orang (yang) benar termangu-mangu.
  39. Wong salah bungah --- Orang (yang) salah gembira ria.
  40. Wong apik ditampik-tampik --- Orang (yang) baik ditolak ditampik (diping-pong).
  41. Wong jahat munggah pangkat --- Orang (yang) jahat naik pangkat.
  42. Wong agung kasinggung --- Orang (yang) mulia dilecehkan
  43. Wong ala kapuja --- Orang (yang) jahat dipuji-puji.
  44. Wong wadon ilang kawirangane --- perempuan hilang malu.
  45. Wong lanang ilang kaprawirane --- Laki-laki hilang jiwa kepemimpinan.
  46. Akeh wong lanang ora duwe bojo --- Banyak laki-laki tak mau beristri.
  47. Akeh wong wadon ora setya marang bojone --- Banyak perempuan ingkar pada suami.
  48. Akeh ibu padha ngedol anake --- Banyak ibu menjual anak.
  49. Akeh wong wadon ngedol awake --- Banyak perempuan menjual diri.
  50. Akeh wong ijol bebojo --- Banyak orang gonta-ganti pasangan.
  51. Wong wadon nunggang jaran --- Perempuan menunggang kuda.
  52. Wong lanang linggih plangki --- Laki-laki naik tandu.
  53. Randha seuang loro --- Dua janda harga seuang (Red.: seuang = 8,5 sen).
  54. Prawan seaga lima --- Lima perawan lima picis.
  55. Dhudha pincang laku sembilan uang --- Duda pincang laku sembilan uang.
  56. Akeh wong ngedol ngelmu --- Banyak orang berdagang ilmu.
  57. Akeh wong ngaku-aku --- Banyak orang mengaku diri.
  58. Njabane putih njerone dhadhu --- Di luar putih di dalam jingga.
  59. Ngakune suci, nanging sucine palsu --- Mengaku suci, tapi palsu belaka.
  60. Akeh bujuk akeh lojo --- Banyak tipu banyak muslihat.
  61. Akeh udan salah mangsa --- Banyak hujan salah musim.
  62. Akeh prawan tuwa --- Banyak perawan tua.
  63. Akeh randha nglairake anak --- Banyak janda melahirkan bayi.
  64. Akeh jabang bayi lahir nggoleki bapakne --- Banyak anak lahir mencari bapaknya.
  65. Agama akeh sing nantang --- Agama banyak ditentang.
  66. Prikamanungsan saya ilang --- Perikemanusiaan semakin hilang.
  67. Omah suci dibenci --- Rumah suci dijauhi.
  68. Omah ala saya dipuja --- Rumah maksiat makin dipuja.
  69. Wong wadon lacur ing ngendi-endi --- Perempuan lacur dimana-mana.
  70. Akeh laknat --- Banyak kutukan
  71. Akeh pengkianat --- Banyak pengkhianat.
  72. Anak mangan bapak --- Anak makan bapak.
  73. Sedulur mangan sedulur --- Saudara makan saudara.
  74. Kanca dadi mungsuh --- Kawan menjadi lawan.
  75. Guru disatru --- Guru dimusuhi.
  76. Tangga padha curiga --- Tetangga saling curiga.
  77. Kana-kene saya angkara murka --- Angkara murka semakin menjadi-jadi.
  78. Sing weruh kebubuhan --- Barangsiapa tahu terkena beban.
  79. Sing ora weruh ketutuh --- Sedang yang tak tahu disalahkan.
  80. Besuk yen ana peperangan --- Kelak jika terjadi perang.
  81. Teka saka wetan, kulon, kidul lan lor --- Datang dari timur, barat, selatan, dan utara.
  82. Akeh wong becik saya sengsara --- Banyak orang baik makin sengsara.
  83. Wong jahat saya seneng --- Sedang yang jahat makin bahagia.
  84. Wektu iku akeh dhandhang diunekake kuntul --- Ketika itu burung gagak dibilang bangau.
  85. Wong salah dianggep bener --- Orang salah dipandang benar.
  86. Pengkhianat nikmat --- Pengkhianat nikmat.
  87. Durjana saya sempurna --- Durjana semakin sempurna.
  88. Wong jahat munggah pangkat --- Orang jahat naik pangkat.
  89. Wong lugu kebelenggu --- Orang yang lugu dibelenggu.
  90. Wong mulya dikunjara --- Orang yang mulia dipenjara.
  91. Sing curang garang --- Yang curang berkuasa.
  92. Sing jujur kojur --- Yang jujur sengsara.
  93. Pedagang akeh sing keplarang --- Pedagang banyak yang tenggelam.
  94. Wong main akeh sing ndadi --- Penjudi banyak merajalela.
  95. Akeh barang haram --- Banyak barang haram.
  96. Akeh anak haram --- Banyak anak haram.
  97. Wong wadon nglamar wong lanang --- Perempuan melamar laki-laki.
  98. Wong lanang ngasorake drajate dhewe --- Laki-laki memperhina derajat sendiri.
  99. Akeh barang-barang mlebu luang --- Banyak barang terbuang-buang.
  100. Akeh wong kaliren lan wuda --- Banyak orang lapar dan telanjang.
  101. Wong tuku ngglenik sing dodol --- Pembeli membujuk penjual.
  102. Sing dodol akal okol --- Si penjual bermain siasat.
  103. Wong golek pangan kaya gabah diinteri --- Mencari rizki ibarat gabah ditampi.
  104. Sing kebat kliwat --- Yang tangkas lepas.
  105. Sing telah sambat --- Yang terlanjur menggerutu.
  106. Sing gedhe kesasar --- Yang besar tersasar.
  107. Sing cilik kepleset --- Yang kecil terpeleset.
  108. Sing anggak ketunggak --- Yang congkak terbentur.
  109. Sing wedi mati --- Yang takut mati.
  110. Sing nekat mbrekat --- Yang nekat mendapat berkat.
  111. Sing jerih ketindhih --- Yang hati kecil tertindih
  112. Sing ngawur makmur --- Yang ngawur makmur
  113. Sing ngati-ati ngrintih --- Yang berhati-hati merintih.
  114. Sing ngedan keduman --- Yang main gila menerima bagian.
  115. Sing waras nggagas --- Yang sehat pikiran berpikir.
  116. Wong tani ditaleni --- Orang (yang) bertani diikat.
  117. Wong dora ura-ura --- Orang (yang) bohong berdendang.
  118. Ratu ora netepi janji, musna panguwasane --- Raja ingkar janji, hilang wibawanya.
  119. Bupati dadi rakyat --- Pegawai tinggi menjadi rakyat.
  120. Wong cilik dadi priyayi --- Rakyat kecil jadi priyayi.
  121. Sing mendele dadi gedhe --- Yang curang jadi besar.
  122. Sing jujur kojur --- Yang jujur celaka.
  123. Akeh omah ing ndhuwur jaran --- Banyak rumah di punggung kuda.
  124. Wong mangan wong --- Orang makan sesamanya.
  125. Anak lali bapak --- Anak lupa bapa.
  126. Wong tuwa lali tuwane --- Orang tua lupa ketuaan mereka.
  127. Pedagang adol barang saya laris --- Jualan pedagang semakin laris.
  128. Bandhane saya ludhes --- Namun harta mereka makin habis.
  129. Akeh wong mati kaliren ing sisihe pangan --- Banyak orang mati lapar di samping makanan.
  130. Akeh wong nyekel bandha nanging uripe sangsara --- Banyak orang berharta tapi hidup sengsara.
  131. Sing edan bisa dandan --- Yang gila bisa bersolek.
  132. Sing bengkong bisa nggalang gedhong --- Si bengkok membangun mahligai.
  133. Wong waras lan adil uripe nggrantes lan kepencil --- Yang waras dan adil hidup merana dan tersisih.
  134. Ana peperangan ing njero --- Terjadi perang di dalam.
  135. Timbul amarga para pangkat akeh sing padha salah paham --- Terjadi karena para pembesar banyak salah faham.
  136. Durjana saya ngambra-ambra --- Kejahatan makin merajalela.
  137. Penjahat saya tambah --- Penjahat makin banyak.
  138. Wong apik saya sengsara --- Yang baik makin sengsara.
  139. Akeh wong mati jalaran saka peperangan --- Banyak orang mati karena perang.
  140. Kebingungan lan kobongan --- Karena bingung dan kebakaran.
  141. Wong bener saya thenger-thenger --- Si benar makin tertegun.
  142. Wong salah saya bungah-bungah --- Si salah makin sorak sorai.
  143. Akeh bandha musna ora karuan lungane --- Banyak harta hilang entah ke mana
  144. Akeh pangkat lan drajat pada minggat ora karuan sababe --- Banyak pangkat dan derajat lenyap entah mengapa.
  145. Akeh barang-barang haram, akeh bocah haram --- Banyak barang haram, banyak anak haram.
  146. Bejane sing lali, bejane sing eling --- Beruntunglah si lupa, beruntunglah si sadar.
  147. Nanging sauntung-untunge sing lali --- Tapi betapapun beruntung si lupa.
  148. Isih untung sing waspada --- Masih lebih beruntung si waspada.
  149. Angkara murka saya ndadi --- Angkara murka semakin menjadi.
  150. Kana-kene saya bingung --- Di sana-sini makin bingung.
  151. Pedagang akeh alangane --- Pedagang banyak rintangan.
  152. Akeh buruh nantang juragan --- Banyak buruh melawan majikan.
  153. Juragan dadi umpan --- Majikan menjadi umpan.
  154. Sing suwarane seru oleh pengaruh --- Yang bersuara tinggi mendapat pengaruh.
  155. Wong pinter diingar-ingar --- Si pandai direcoki.
  156. Wong ala diuja --- Si jahat dimanjakan.
  157. Wong ngerti mangan ati --- Orang yang mengerti makan hati.
  158. Bandha dadi memala --- Hartabenda menjadi penyakit
  159. Pangkat dadi pemikat --- Pangkat menjadi pemukau.
  160. Sing sawenang-wenang rumangsa menang --- Yang sewenang-wenang merasa menang
  161. Sing ngalah rumangsa kabeh salah --- Yang mengalah merasa serba salah.
  162. Ana Bupati saka wong sing asor imane --- Ada raja berasal orang beriman rendah.
  163. Patihe kepala judhi --- Maha menterinya benggol judi.
  164. Wong sing atine suci dibenci --- Yang berhati suci dibenci.
  165. Wong sing jahat lan pinter jilat saya derajat --- Yang jahat dan pandai menjilat makin kuasa.
  166. Pemerasan saya ndadra --- Pemerasan merajalela.
  167. Maling lungguh wetenge mblenduk --- Pencuri duduk berperut gendut.
  168. Pitik angrem saduwure pikulan --- Ayam mengeram di atas pikulan.
  169. Maling wani nantang sing duwe omah --- Pencuri menantang si empunya rumah.
  170. Begal pada ndhugal --- Penyamun semakin kurang ajar.
  171. Rampok padha keplok-keplok --- Perampok semua bersorak-sorai.
  172. Wong momong mitenah sing diemong --- Si pengasuh memfitnah yang diasuh
  173. Wong jaga nyolong sing dijaga --- Si penjaga mencuri yang dijaga.
  174. Wong njamin njaluk dijamin --- Si penjamin minta dijamin.
  175. Akeh wong mendem donga --- Banyak orang mabuk doa.
  176. Kana-kene rebutan unggul --- Di mana-mana berebut menang.
  177. Angkara murka ngombro-ombro --- Angkara murka menjadi-jadi.
  178. Agama ditantang --- Agama ditantang.
  179. Akeh wong angkara murka --- Banyak orang angkara murka.
  180. Nggedhekake duraka --- Membesar-besarkan durhaka.
  181. Ukum agama dilanggar --- Hukum agama dilanggar.
  182. Prikamanungsan di-iles-iles --- Perikemanusiaan diinjak-injak.
  183. Kasusilan ditinggal --- Tata susila diabaikan.
  184. Akeh wong edan, jahat lan kelangan akal budi --- Banyak orang gila, jahat dan hilang akal budi.
  185. Wong cilik akeh sing kepencil --- Rakyat kecil banyak tersingkir.
  186. Amarga dadi korbane si jahat sing jajil --- Karena menjadi kurban si jahat si laknat.
  187. Banjur ana Ratu duwe pengaruh lan duwe prajurit --- Lalu datang Raja berpengaruh dan berprajurit.
  188. Lan duwe prajurit --- Dan punya prajurit.
  189. Negarane ambane saprawolon --- Lebar negeri seperdelapan dunia.
  190. Tukang mangan suap saya ndadra --- Pemakan suap semakin merajalela.
  191. Wong jahat ditampa --- Orang jahat diterima.
  192. Wong suci dibenci --- Orang suci dibenci.
  193. Timah dianggep perak --- Timah dianggap perak.
  194. Emas diarani tembaga --- Emas dibilang tembaga
  195. Dandang dikandakake kuntul --- Gagak disebut bangau.
  196. Wong dosa sentosa --- Orang berdosa sentosa.
  197. Wong cilik disalahake --- Rakyat jelata dipersalahkan.
  198. Wong nganggur kesungkur --- Si penganggur tersungkur.
  199. Wong sregep krungkep --- Si tekun terjerembab.
  200. Wong nyengit kesengit --- Orang busuk hati dibenci.
  201. Buruh mangluh --- Buruh menangis.
  202. Wong sugih krasa wedi --- Orang kaya ketakutan.
  203. Wong wedi dadi priyayi --- Orang takut jadi priyayi.
  204. Senenge wong jahat --- Berbahagialah si jahat.
  205. Susahe wong cilik --- Bersusahlah rakyat kecil.
  206. Akeh wong dakwa dinakwa --- Banyak orang saling tuduh.
  207. Tindake manungsa saya kuciwa --- Ulah manusia semakin tercela.
  208. Ratu karo Ratu pada rembugan negara endi sing dipilih lan disenengi --- Para raja berunding negeri mana yang dipilih dan disukai.
  209. Wong Jawa kari separo --- Orang Jawa tinggal setengah.
  210. Landa-Cina kari sejodho --- Belanda-Cina tinggal sepasang.
  211. Akeh wong ijir, akeh wong cethil --- Banyak orang kikir, banyak orang bakhil.
  212. Sing eman ora keduman --- Si hemat tidak mendapat bagian.
  213. Sing keduman ora eman --- Yang mendapat bagian tidak berhemat.
  214. Akeh wong mbambung --- Banyak orang berulah dungu.
  215. Akeh wong limbung --- Banyak orang limbung.
  216. Selot-selote mbesuk wolak-waliking zaman teka --- Lambat-laun datanglah kelak terbaliknya zaman 
Bait Terakhir Ramalan Jayabaya
140.
"Polahe wong Jawa kaya gabah diinteri
endi sing bener endi sing sejati
para tapa padha ora wani
padha wedi ngajarake piwulang adi
salah-salah anemani pati"

    tingkah laku orang Jawa seperti gabah ditampi
    mana yang benar mana yang asli
    para pertapa semua tak berani
    takut menyampaikan ajaran benar
    salah-salah dapat menemui ajal
141.
"Banjir bandang ana ngendi-endi
gunung njeblug tan anjarwani, tan angimpeni
gehtinge kepathi-pati marang pandhita kang oleh pati geni
marga wedi kapiyak wadine sapa sira sing sayekti"

    banjir bandang dimana-mana
    gunung meletus tidak dinyana-nyana, tidak ada isyarat dahulu
    sangat benci terhadap pendeta yang bertapa, tanpa makan dan tidur
    karena takut bakal terbongkar rahasianya siapa anda sebenarnya
142.
"Pancen wolak-waliking jaman
amenangi jaman edan
ora edan ora kumanan
sing waras padha nggagas
wong tani padha ditaleni
wong dora padha ura-ura
beja-bejane sing lali,
isih beja kang eling lan waspadha"

    sungguh zaman gonjang-ganjing
    menyaksikan zaman gila
    tidak ikut gila tidak dapat bagian
    yang sehat pada olah pikir
    para petani dibelenggu
    para pembohong bersuka ria
    beruntunglah bagi yang lupa,
    masih beruntung yang ingat dan waspada
143.
"Ratu ora netepi janji
musna kuwasa lan prabawane
akeh omah ndhuwur kuda
wong padha mangan wong
kayu gligan lan wesi hiya padha doyan
dirasa enak kaya roti bolu
yen wengi padha ora bisa turu"

    raja tidak menepati janji
    kehilangan kekuasaan dan kewibawaannya
    banyak rumah di atas kuda
    orang makan sesamanya
    kayu gelondongan dan besi juga dimakan
    katanya enak serasa kue bolu
    malam hari semua tak bisa tidur
144.
"Sing edan padha bisa dandan
sing ambangkang padha bisa
nggalang omah gedong magrong-magrong"

    yang gila dapat berdandan
    yang membangkang semua dapat
    membangun rumah, gedung-gedung megah
145.
"Wong dagang barang sangsaya laris, bandhane ludes
akeh wong mati kaliren gisining panganan
akeh wong nyekel bendha ning uriping sengsara"

    orang berdagang barang makin laris tapi hartanya makin habis
    banyak orang mati kelaparan di samping makanan
    banyak orang berharta namun hidupnya sengsara
146.
"Wong waras lan adil uripe ngenes lan kepencil
sing ora abisa maling digethingi
sing pinter duraka dadi kanca
wong bener sangsaya thenger-thenger
wong salah sangsaya bungah
akeh bandha musna tan karuan larine
akeh pangkat lan drajat padha minggat tan karuan sebabe"

    orang waras dan adil hidupnya memprihatinkan dan terkucil
    yang tidak dapat mencuri dibenci
    yang pintar curang jadi teman
    orang jujur semakin tak berkutik
    orang salah makin pongah
    banyak harta musnah tak jelas larinya
    banyak pangkat dan kedudukan lepas tanpa sebab
147.
"Bumi sangsaya suwe sangsaya mengkeret
sakilan bumi dipajeki
wong wadon nganggo panganggo lanang
iku pertandhane yen bakal nemoni
wolak-walike zaman"

    bumi semakin lama semakin sempit
    sejengkal tanah kena pajak
    wanita memakai pakaian laki-laki
    itu pertanda bakal terjadinya
    zaman gonjang-ganjing
148.
"Akeh wong janji ora ditepati
akeh wong nglanggar sumpahe dhewe
manungsa padha seneng ngalap,
tan anindakake hukuming Allah
barang jahat diangkat-angkat
barang suci dibenci"

    banyak orang berjanji diingkari
    banyak orang melanggar sumpahnya sendiri
    manusia senang menipu
    tidak melaksanakan hukum Allah
    barang jahat dipuja-puja
    barang suci dibenci
149.
"Akeh wong ngutamakake royal
lali kamanungsane, lali kebecikane
lali sanak lali kadang
akeh bapa lali anak
akeh anak mundhung biyung
sedulur padha cidra
keluarga padha curiga
kanca dadi mungsuh
manungsa lali asale"

    banyak orang hamburkan uang
    lupa kemanusiaan, lupa kebaikan
    lupa sanak saudara
    banyak ayah lupa anaknya
    banyak anak mengusir ibunya
    antar saudara saling berbohong
    antar keluarga saling mencurigai
    kawan menjadi musuh
    manusia lupa akan asal-usulnya
150.
"Ukuman ratu ora adil
akeh pangkat jahat jahil
kelakuan padha ganjil
sing apik padha kepencil
akarya apik manungsa isin
luwih utama ngapusi"

    hukuman raja tidak adil
    banyak yang berpangkat, jahat dan jahil
    tingkah lakunya semua ganjil
    yang baik terkucil
    berbuat baik manusia malah malu
    lebih mengutamakan menipu
151.
"Wanita nglamar pria
isih bayi padha mbayi
sing pria padha ngasorake drajate dhewe"

    wanita melamar pria
    masih muda sudah beranak
    kaum pria merendahkan derajatnya sendiri
Bait 152 sampai dengan 156 tidak ada (hilang dan rusak)
157.
"Wong golek pangan pindha gabah den interi
sing kebat kliwat, sing kasep kepleset
sing gedhe rame, gawe sing cilik keceklik
sing anggak ketenggak, sing wedi padha mati
nanging sing ngawur padha makmur
sing ngati-ati padha sambat kepati-pati"

    tingkah laku orang mencari makan seperti gabah ditampi
    yang cepat mendapatkan, yang lambat terpeleset
    yang besar beramai-ramai membuat yang kecil terjepit
    yang angkuh menengadah, yang takut malah mati
    namun yang ngawur malah makmur
    yang berhati-hati mengeluh setengah mati
158.
"Cina alang-alang keplantrang dibandhem nggendring
melu Jawa sing padha eling
sing tan eling miling-miling
mlayu-mlayu kaya maling kena tuding
eling mulih padha manjing
akeh wong injir, akeh centhil
sing eman ora keduman
sing keduman ora eman"

    cina berlindung karena dilempari lari terbirit-birit
    ikut orang Jawa yang sadar
    yang tidak sadar was-was
    berlari-lari bak pencuri yang kena tuduh
    yang tetap tinggal dibenci
    banyak orang malas, banyak yang genit
    yang sayang tidak kebagian
    yang dapat bagian tidak sayang
159.
"Selet-selete yen mbesuk ngancik tutuping tahun
sinungkalan dewa wolu, ngasta manggalaning ratu
bakal ana dewa ngejawantah
apengawak manungsa
apasurya padha bethara Kresna
awatak Baladewa
agegaman trisula wedha
jinejer wolak-waliking zaman
wong nyilih mbalekake,
wong utang mbayar
utang nyawa bayar nyawa
utang wirang nyaur wirang"

    selambat-lambatnya kelak menjelang tutup tahun
    (sinungkalan dewa wolu, ngasta manggalaning ratu)
    akan ada dewa tampil
    berbadan manusia
    berparas seperti Batara Kresna
    berwatak seperti Baladewa
    bersenjata trisula wedha
    tanda datangnya perubahan zaman
    orang pinjam mengembalikan,
    orang berhutang membayar
    hutang nyawa bayar nyawa
    hutang malu dibayar malu
160.
"Sadurunge ana tetenger lintang kemukus lawa
ngalu-ngalu tumanja ana kidul wetan bener
lawase pitung bengi,
parak esuk bener ilange
bethara surya njumedhul
bebarengan sing wis mungkur prihatine manungsa kelantur-lantur
iku tandane putra Bethara Indra wus katon
tumeka ing arcapada ambebantu wong Jawa"

    sebelumnya ada pertanda bintang pari
    panjang sekali tepat di arah Selatan menuju Timur
    lamanya tujuh malam
    hilangnya menjelang pagi sekali
    bersama munculnya Batara Surya
    bebarengan dengan hilangnya kesengsaraan manusia yang berlarut-larut
    itulah tanda putra Batara Indra sudah nampak
    datang di bumi untuk membantu orang Jawa
161.
"Dunungane ana sikil redi Lawu sisih wetan
wetane bengawan banyu
andhedukuh pindha Raden Gatotkaca
arupa pagupon dara tundha tiga
kaya manungsa angleledha"

    asalnya dari kaki Gunung Lawu sebelah Timur
    sebelah timurnya bengawan
    berumah seperti Raden Gatotkaca
    berupa rumah merpati susun tiga
    seperti manusia yang menggoda
162.
"Akeh wong dicakot lemut mati
akeh wong dicakot semut sirna
akeh swara aneh tanpa rupa
bala prewangan makhluk halus padha baris, pada rebut benere garis
tan kasat mata, tan arupa
sing madhegani putrane Bethara Indra
agegaman trisula wedha
momongane padha dadi nayaka perang
perange tanpa bala

sakti mandraguna tanpa aji-aji"
    banyak orang digigit nyamuk,
    mati banyak orang digigit semut, mati
    banyak suara aneh tanpa rupa
    pasukan makhluk halus sama-sama berbaris, berebut garis yang benar
    tak kelihatan, tak berbentuk
    yang memimpin adalah putra Batara Indra,
    bersenjatakan trisula wedha
    para asuhannya menjadi perwira perang
    jika berperang tanpa pasukan
    sakti mandraguna tanpa azimat
163.
"Apeparap pangeraning prang
tan pokro anggoning nyandhang
ning iya bisa nyembadani ruwet rentenging wong sakpirang-pirang
sing padha nyembah reca ndhaplang,
cina eling seh seh kalih pinaringan sabda hiya gidrang-gidrang"

    bergelar pangeran perang
    kelihatan berpakaian kurang pantas
    namun dapat mengatasi keruwetan orang banyak
    yang menyembah arca terlentang
    cina ingat suhu-suhunya dan memperoleh perintah,
    lalu melompat ketakutan
164.
"Putra kinasih swargi kang jumeneng ing gunung Lawu
hiya yayi bethara mukti, hiya krisna, hiya herumukti
mumpuni sakabehing laku
nugel tanah Jawa kaping pindho
ngerahake jin setan
kumara prewangan, para lelembut ke bawah perintah saeko proyo
kinen ambantu manungso Jawa padha asesanti trisula weda
landhepe triniji suci
bener, jejeg, jujur
kadherekake Sabdopalon lan Noyogenggong"

    putra kesayangan almarhum yang bermukim di Gunung Lawu
    yaitu Kyai Batara Mukti, ya Krisna, ya Herumukti
    menguasai seluruh ajaran (ngelmu)
    memotong tanah Jawa kedua kali
    mengerahkan jin dan setan
    seluruh makhluk halus berada dibawah perintahnya bersatu padu
    membantu manusia Jawa berpedoman pada trisula weda
    tajamnya tritunggal nan suci
    benar, lurus, jujur
    didampingi Sabdopalon dan Noyogenggong
165.
"Pendhak Sura nguntapa kumara
kang wus katon nembus dosane
kadhepake ngarsaning sang kuasa
isih timur kaceluk wong tuwa
paringane Gatotkaca sayuta"

    tiap bulan Sura sambutlah kumara
    yang sudah tampak menebus dosa
    dihadapan sang Maha Kuasa
    masih muda sudah dipanggil orang tua
    warisannya Gatotkaca sejuta
166.
"Idune idu geni
sabdane malati
sing mbregendhul mesti mati
ora tuwo, enom padha dene bayi
wong ora ndayani nyuwun apa bae mesthi sembada
garis sabda ora gentalan dina,
beja-bejane sing yakin lan tuhu setya sabdanira
tan karsa sinuyudan wong sak tanah Jawa
nanging inung pilih-pilih sapa"

    ludahnya ludah api
    sabdanya sakti (terbukti)
    yang membantah pasti mati
    orang tua, muda maupun bayi
    orang yang tidak berdaya minta apa saja pasti terpenuhi
    garis sabdanya tidak akan lama
    beruntunglah bagi yang yakin dan percaya serta menaati sabdanya
    tidak mau dihormati orang se tanah Jawa
    tetapi hanya memilih beberapa saja
167.
"Waskita pindha dewa
bisa nyumurupi lahire mbahira, buyutira, canggahira
pindha lahir bareng sadina
ora bisa diapusi marga bisa maca ati
wasis, wegig, waskita,
ngerti sakdurunge winarah
bisa pirsa mbah-mbahira
angawuningani jantraning zaman Jawa
ngerti garise siji-sijining umat
Tan kewran sasuruping zaman"

    pandai meramal seperti dewa
    dapat mengetahui lahirnya kakek, buyut dan canggah anda
    seolah-olah lahir di waktu yang sama
    tidak bisa ditipu karena dapat membaca isi hati
    bijak, cermat dan sakti
    mengerti sebelum sesuatu terjadi
    mengetahui leluhur anda
    memahami putaran roda zaman Jawa
    mengerti garis hidup setiap umat
    tidak khawatir tertelan zaman
168.
"Mula den upadinen sinatriya iku
wus tan abapa, tan bibi, lola
awus aputus weda Jawa
mung angandelake trisula
landheping trisula pucuk
gegawe pati utawa utang nyawa
sing tengah sirik gawe kapitunaning liyan
sing pinggir-pinggir tolak colong njupuk winanda"

    oleh sebab itu carilah satria itu
    yatim piatu, tak bersanak saudara
    sudah lulus weda Jawa
    hanya berpedoman trisula
    ujung trisulanya sangat tajam
    membawa maut atau utang nyawa
    yang tengah pantang berbuat merugikan orang lain
    yang di kiri dan kanan menolak pencurian dan kejahatan
169.
"Sirik den wenehi
ati malati bisa kesiku
senenge anggodha anjejaluk cara nistha
ngertiyo yen iku coba
aja kaino
ana beja-bejane sing den pundhuti
ateges jantrane kaemong sira sebrayat"

    pantang bila diberi
    hati mati dapat terkena kutukan
    senang menggoda dan minta secara nista
    ketahuilah bahwa itu hanya ujian
    jangan dihina
    ada keuntungan bagi yang dimintai
    artinya dilindungi anda sekeluarga
170.
"Ing ngarsa Begawan
dudu pandhita sinebut pandhita
dudu dewa sinebut dewa
kaya dene manungsa
dudu seje daya kajawaake kanti jlentreh
gawang-gawang terang ndrandhang"

    di hadapan Begawan
    bukan pendeta disebut pendeta
    bukan dewa disebut dewa
    namun manusia biasa
    bukan kekuatan lain diterangkan jelas
    bayang-bayang menjadi terang benderang
171.
"Aja gumun, aja ngungun
hiya iku putrane Bethara Indra
kang pambayun tur isih kuwasa nundhung setan
tumurune tirta brajamusti pisah kaya ngundhuh
hiya siji iki kang bisa paring pituduh
marang jarwane jangka kalaningsun
tan kena den apusi
marga bisa manjing jroning ati
ana manungso kaiden ketemu
uga ana jalma sing durung mangsane
aja sirik aja gela
iku dudu wektunira
nganggo simbol ratu tanpa makutha
mula sing menangi enggala den leluri
aja kongsi zaman kendhata madhepa den marikelu
beja-bejane anak putu"

    jangan heran, jangan bingung
    itulah putranya Batara Indra
    yang sulung dan masih kuasa mengusir setan
    turunnya air brajamusti pecah memercik
    hanya satu ini yang dapat memberi petunjuk
    tentang arti dan makna ramalan saya
    tidak bisa ditipu
    karena dapat masuk ke dalam hati
    ada manusia yang bisa bertemu
    tapi ada manusia yang belum saatnya
    jangan iri dan kecewa
    itu bukan waktu anda
    memakai lambang ratu tanpa mahkota
    sebab itu yang menjumpai segeralah menghormati,
    jangan sampai terputus, menghadaplah dengan patuh
    keberuntungan ada di anak cucu
172.
"Iki dalan kanggo sing eling lan waspada
ing zaman kalabendu Jawa
aja nglarang dalem ngleluri wong apengawak dewa
cures ludhes saka braja jelma kumara
aja-aja kleru pandhita samusana
larinen pandhita asenjata trisula wedha
iku hiya pinaringaning dewa"

    inilah jalan bagi yang ingat dan waspada
    pada zaman kalabendu Jawa
    jangan melarang dalam menghormati orang berupa dewa
    yang menghalangi akan sirna seluruh keluarga
    jangan keliru mencari dewa
    carilah dewa bersenjata trisula wedha
    itulah pemberian dewa
173.
"Nglurug tanpa bala
yen menang tan ngasorake liyan
para kawula padha suka-suka
marga adiling pangeran wus teka
ratune nyembah kawula
angagem trisula wedha
para pandhita hiya padha muja
hiya iku momongane kaki Sabdopalon
sing wis adu wirang nanging kondhang
genaha kacetha kanthi njingglang
nora ana wong ngresula kurang
hiya iku tandane kalabendu wis minger
centi wektu jejering kalamukti
andayani indering jagad raya
padha asung bhekti"

    menyerang tanpa pasukan
    bila menang tak menghina yang lain
    rakyat bersuka ria
    karena keadilan Yang Kuasa telah tiba
    raja menyembah rakyat
    bersenjatakan trisula wedha
    para pendeta juga pada memuja
    itulah asuhannya Sabdopalon
    yang sudah menanggung malu tetapi termasyhur
    segalanya tampak terang benderang
    tak ada yang mengeluh kekurangan
    itulah tanda zaman kalabendu telah usai
    berganti zaman penuh kemuliaan
    memperkokoh tatanan jagad raya
    semuanya menaruh rasa hormat yang tinggi






  • Taken From:
http://nurahmad.wordpress.com/wasiat-nusantara/bait-terakhir-ramalan-jayabaya/
   and
http://www.ternyata.info/2010/11/isi-ramalan-jayabaya.html

Tidak ada komentar:

Posting Komentar